To była bez wątpienia wiosna nadziei. Jak zawsze, wiosna łączy się z nadzieją na nowe i lepsze jutro. Droga do tej lepszej przyszłości jednakowoż nie była usłana różami. To była niemalże – jak w tytule trylogii Aleksieja Nikołajewicza Tołstoja – droga przez mękę. Droga zapoczątkowana w 1991 roku, gdy po rozpadzie Związku Radzieckiego w ówczesnej Autonomicznej Republice Krymu, przeprowadzono pierwsze referendum w sprawie niepodległości. Tamto referendum z politycznego punktu widzenia było pierwszym, jakże ważnym krokiem na drodze do uzyskania niepodległości od Ukrainy. Do tego wątku jeszcze powrócę a tymczasem postaram się krok po kroku przedstawić kalendarium Krymskiej Wiosny. Bezpośrednim powodem wydarzeń w Krymie i Sewastopolu był rozwój i rozkwit nastrojów nacjonalistycznych na Ukrainie po zamachu stanu, do którego doszło 22 lutego 2014 roku. Pośrednio wpływ na nastroje Krymczan miała wieloletnia polityka wewnętrzna Ukrainy w szczególności w odniesieniu do Krymu i Sewastopola.

29 listopada 2013 – W Wilnie odbył się szczyt unijny, podczas którego Prezydent Ukrainy, W. Janukowycz, odmówił podpisania porozumienia z Unią Europejską o procesie akcesji Ukrainy d UE.

1 grudnia – W Kijowie na Placu Tarasa Szewczenki rozpoczął się „narodowy wiec”, ochrzczony później euromajdanem. Podczas demonstracji siłą zajęto budynki administracji miejskiej, związków zawodowych oraz siedzibę informacyjno-analitycznego centrum „Gławkom”. Prezydium Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu (ARK) zwróciło się do Krymczan z apelem: „Zagrożone są polityczna i ekonomiczna stabilność kraju, jego integralność i podstawy ładu konstytucyjnego. Nie ulegajcie prowokacjom politycznych awanturników! Nie pozwólmy nikomu naruszać ładu i spokoju na naszym półwyspie!”

9 grudnia – W związku z zaostrzeniem się sytuacji, w Kijowie zaczęły powstawać opozycyjne do oficjalnych władz organa władzy.

19 Grudnia – W Kijowie, podczas kolejnego wiecu, doszło do starć radykalnych ugrupowań opozycyjnych z siłami porządkowymi. Rada Ministrów pod przewodnictwem N. Azarowa podała się do dymisji.

22 Stycznia 2014 – Odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Najwyższej ARK, podczas którego przyjęto uchwałę „O sytuacji politycznej”. W dokumencie podkreślono konieczność „obrony dorobku historycznego wyboru, dokonanego 23 lata temu w trakcie Ogólnokrymskiego referendum w sprawie utworzenia Autonomicznej Republiki Krymu”.

12 Lutego – W Pałacu Liwadijskim w Jałcie odbyło się ogólnoukraińskie forum przedstawicieli władz obwodowych z Radą Najwyższą ARK, podczas którego reprezentanci władz lokalnych podjęli próbę wyjścia z politycznego kryzysu wychodząc z własnymi inicjatywami. Przewodniczący Rady Najwyższej ARK, W. Konstantinow, podkreślił, że model krymskiej autonomii utrwalony w Konstytucji Ukrainy i Konstytucji ARK w pełni się wyczerpał: „Nam jest potrzebna zupełnie inna autonomia. Powinniśmy wrócić do szeregu ustaleń z pierwszej połowy lat 90-ych”.

20 Lutego – W trakcie spotkania przedstawicieli Rady Najwyższej ARK z deputowanymi do Dumy Państwowej Rosyjskiej Federacji w Moskwie, padło arcyważne stwierdzenie, że w razie dojścia do władzy na Ukrainie sił ekstremistycznych przy użyciu przemocy „Półwysep Krymski może oddzielić się od Ukrainy w przypadku poważnej destabilizacji sytuacji w kraju i podobny rozwój sytuacji jest możliwy, jeśli kraj się rozpadnie.”

22 Lutego – Na Ukrainie doszło do zamachu stanu. Rada Najwyższa Ukrainy pozbawiła prezydenta W. Janukowycza władzy. Tymczasowo głową państwa został wybrany A.W. Turczynow. Wniesiono zmiany do Konstytucji Ukrainy i wyznaczono przedterminowe wybory prezydenckie. Zamach stanu był jawnym pogwałceniem porozumienia osiągniętego przez siły opozycyjne i przedstawicieli legalnej władzy, które to porozumienie ratyfikowali i podpisali z ramienia Unii Europejskiej ministrowie spraw zagranicznych Polski i Niemiec, R. Sikorski i F.-W. Steinmeier. W Krymie oddziały ochotników i narodowej milicji rozpoczęli patrolowanie ulic Sewastopola a na rogatkach miasta pojawiły się punkty kontrolne.

23 Lutego – Na znak protestu przeciw zniesieniu decyzją nowych ukraińskich władz prawa o polityce językowej (początek walki z językiem rosyjskim), na terenie Krymu i Sewastopola odbyły się wielotysięczne demonstracje. Nowym gubernatorem Sewastopola został wybrany dotychczasowy mer miasta, A. Czałyj. Na terenie całego półwyspu zaczęto formować dobrowolne oddziały samoobrony.

25 Lutego – Przed budynkiem Rady Najwyższej ARK w Simferopolu obyła sie wielotysięczna demostracja sił prorosyjskich, a nad budynkiem wywieszona został rosyjska flaga narodowa. Wielotysięczne demonstracje przeciw destabilizacji sytuacji politycznej odbyły się w wielu miastach.

26 Lutego – Czarna środa w Krymie. Na ten dzień zaplanowane było posiedzenie Rady Najwyższej ARK, jednak ze względu na brak kworum nie mogło się odbyć. W tym czasie przed gmachem Rady zebrał się tłum stronników nowych ukraińskich władz oraz sił prorosyjskich. Doszło do zamieszek, w których rannych zostało 30 osób i 2 poniosły śmierć. Około godziny 15.30 zwolennicy Medżlisu wyłamali drzwi wejściowe do budynku Rady i próbowali okupować budynek. W nocy na 27 lutego zwolennicy sił prorosyjskich zajęli budynki parlamentu i Rady Ministrów ARK oraz zawiesili na nich rosyjskie flagi, zaś w drzwiach pojawiły się barykady.

27 Lutego – Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Najwyższej ARK przyjęto uchwałę o zorganizowaniu 25 maja referendum w sprawie statusu autonomii i jej uprawnień. Wieczorem tego dnia zdymisjonowano dotychczasowy rząd, mianując nowym premierem Republiki Siergieja Aksjonowa.

28 Lutego – Wieczorem decyzją Przewodniczącego Rady Najwyższej ARK, W. Konstantinowa i Premiera ARK, S. Aksjonowa została wysłana prośba do Prezydenta Rosyjskiej Federacji, W. Putina o współpracę i zabezpieczenie spokoju na terenie całego półwyspu.

1 Marca – Prezydent W. Putin wniósł na posiedzenie Rady Federacji prośbę o wyrażenie zgody na użycie sił zbrojnych Rosyjskiej Federacji na terytorium Ukrainy w celu normalizacji sytuacji społecznej i politycznej. Izba wyższa rosyjskiego parlamentu jednogłośnie wyraziła zgodę. W związku z zaostrzeniem się sytuacji w Krymie S. Aksjonow poinformował o przeniesieniu referendum na dzień 30 marca.

6 Marca – Rada Najwyższa ARK na nadzwyczajnym posiedzeniu przyjęła uchwałę o woli wejścia w zestaw Rosyjskiej Federacji na prawach nowego podmiotu oraz o przeprowadzeniu referendum w dniu 14 marca. Wybrana została Komisja Wyborcza do spraw referendum. Ponadto deputowani zwrócili się do Prezydenta W. Putina oraz Zgromadzenia Federalnego Dumy Państwowej i poinformowali o rozpoczęciu procedury wejścia w zestaw Rosyjskiej Federacji na prawach nowego podmiotu federalnego. Sformowano nowe ministerstwa i podmioty władzy.

11 Marca – Podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Najwyższej ARK przyjęta została Deklaracja o Niepodległości Autonomicznej Republiki Krymu i Miasta Sewastopola. Przyjęto także postanowienia „O gwarancjach przywrócenia praw narodu krymskotatarskiego i jego integracji w krymskim społeczeństwie” oraz „O zapewnieniu niektórych aspektów działalności na terytorium Autonomicznej Republiki Krym”.

15 Marca – Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła postanowienie, w którym przedterminowo unieważniła wszelkie pełnomocnictwa Rady Najwyższej ARK.

16 Marca – W Autonomicznej Republice Krymu i w Mieście Sewastopolu odbyło się ogólnokrymskie referendum. Według oficjalnych danych za zjednoczenie z Rosją na prawach podmiotu Rosyjskiej Federacji zagłosowało 96,77%, a za rozszerzeniem autonomii w ramach Ukrainy – 2,51% głosujących. Frekwencja wyniosła 83,1%.

17 Marca – Odbyło się nadzwyczajne posiedzenie Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymu, podczas którego przyjęto postanowienie „O niepodległości Krymu”. Zgodnie z postanowieniem Krym został proklamowanym niepodległym suwerennym państwem – Republiką Krym, zaś Miasto Sewastopol otrzymało specjalny status. Przyjęto również szereg innych postanowień w kwestii przemianowania organów władzy. Deputowani do nowopowstałej Rady Państwowej Republiki Krym zwrócili się do władz Rosyjskiej Federacji z propozycją przyjęcia Republiki Krym w zestaw Rosji, jako nowego podmiotu ze statusem republiki.

18 Marca – Na Kreml przybyły zaproszone delegacje Republiki Krym i Miasta Sewastopola. W Sali Georgijewskiej Kremla Prezydent Rosyjskiej Federacji W. Putin, Pzrewodniczący Rady Państwowej Republiki Krym W. Konstantinow, Przewodniczący Rady Ministrów Republiki Krym S. Aksjonow oraz Mer Sewastopola A. Czałyj podpisali międzynarodowe porozumienie o przyjęciu Republiki Krym i Miasta Sewastopola w zestaw Rosyjskiej Federacji.

20 Marca – Duma Państwowa przyjęła federalną konstytucyjną ustawę „O przyjęciu do Rosyjskiej Federacji Republiki Krym i powstaniu na terenie Rosyjskiej Federacji nowych podmiotów: Republiki Krym i Miasta Federalnego Znaczenia Sewastopola.” Dzień później ustawa ta została przyjęta przez Radę Federacji i podpisana przez Prezydenta Władimira Putina.

Taka była droga, powrotna droga Krymu i Krymczan na łono Rosji. Była to droga długa, trudna i ciężka, po której Krym i Sewastpol zawinął do ukochanej przystani, w port swojego stałego zameldowania – do Rosji.

W powyższym opracowaniu korzystałem ze wspaniałej książki „Krótka historia Krymu”, autorstwa Dimitrija Prochorowa i Nikity Chrapunowa oraz z materiałów własnych.

Kamil Stupecki,

Braterstwo Polsko-Rosyjskie

Hits: 61

Podziel się ze znajomymi kontentem tej strony!
  • 64
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  • 3
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
    67
    Shares